Overdenking

Inclusief denken, inclusieve samenleving
(uitgesproken door ds. L. de Kam op een inspiratiedag van Zeeuwse bestuurders in april 2018, op vraag van het Zeeuws Museum bij het schilderij van Jan Toorop ‘Gebed voor de maaltijd’)

Wanneer je met elkaar na wilt denken over ‘inclusief denken’ dan betekent dat blijkbaar dat je exclusief denken wilt doorbreken.
Waarom denken we exclusief?
Wat levert het op?
We gebruiken exclusief denken om voor onszelf veiligheid te creëren.
Ons eigen kluppie. Of duidelijkheid.
Misschien ook omdat het makkelijker is om op die manier te denken.
Maar het heeft ook heel veel nadelen.
Het levert veel meer problemen en conflicten op.
Zou je daar vanaf willen?
Dan moet je dus blijkbaar leren om inclusief te denken.
Om daar een soort levensattitude van te maken.
Dat kun je leren.
Wat helpt daarbij?
Het helpt wanneer je leert om op een andere manier te kijken.
Het helpt wanneer je leert kijken met de ogen van je hart.
Dat kun je leren door …… te bidden.

Wat is dat eigenlijk bidden?
Ik kan daar natuurlijk een godsdienstwetenschappelijk uitleg overgeven.
Dat kan niet in 5 minuten.
Bidden is in de eerste plaats tijd apart zetten.
Tijd heilig maken, heilig betekent dat je iets apart zet.
Je ziet ook dat in alle religies waarin gebeden of gemediteerd wordt, er vaak ook een
lichaamshouding bij hoort.
Je kunt het dus aan iemands lichaamshouding zien.
Knielen, gekend in zowel christelijke als in islamtraditie.
Bij meditatie de yogahouding.
Ik herinner me dat mijn opa zijn pet voor zijn ogen hield tijdens een gebed.
Wanneer je binnenstapt in die heilige tijd, die apart gezette tijd,
dan gebeurt er iets met jou.
Je hebt er stilte voor nodig.
In de stilte gaan eerst je gedachten tollen door je hoofd.
Het lijkt of je er onrustiger van wordt.
Dat is het begin.
Mensen haken dan vaak af en zeggen, nee, niets voor mij
Wanneer een fles gevuld is met water en modder, dan wordt het troebel wanneer je erin roert. Wanneer je de fles met rust laat zakt de modder naar beneden.
Wanneer dan het stof van je gedachten langzaam neerdwarrelt, komt er ruimte.
leer je langzaam op een andere manier kijken.
Je bereikt een diepere laag.
Er komt ruimte om licht toe te laten.
Ik noem dat ruimte om het goddelijke toe te laten, om God toe te laten,
wie of wat je voorstelling daar ook van is.
Dan ga je kijken met de ogen van je hart.
Dat betekent niet dat je je verstand uitschakelt.
Kijken vanuit de levenshouding van liefde, van compassie.
Wanneer je dat regelmatig doet, geeft dat een grote ruimte, veiligheid, het goede.
Ontstaat er ook een verlangen om er in te groeien.
Dan leer je ook kijken vanuit de ander, durf je te gaan staan in zijn of haar schoenen.
Niet omdat je zo graag Florence Nihgtingale wil zijn, maar omdat je met elkaar gewoon verder komt in de microwereld, maar ook in de macrowereld.
Leven vanuit liefde, vanuit je hart, vanuit gebed en stilte.

Als je dan zo terugkomt uit die apart gezette tijd, kan het zijn zoals op een mooie eerste lenteochtend, ’s morgens vroeg.
De lucht is zacht om je heen, de eerste stralen van de zon beschijnen je gezicht.
Alles om je heen is klaar voor het licht van de nieuwe dag.

Als je een schip wil bouwen, roep dan geen mensen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven.
Als je een schip wil bouwen, leer ze dan verlangen naar de eindeloze zee.